(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 023

॥ శ్రీః ॥
5.23. అధ్యాయః 023
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
సంజయేనోపప్లావ్యం గత్వా పాండవాన్ప్రతి ధృతరాష్ట్రకృతకుశలప్రశ్నకథనం ॥ 1 ॥
యుధిష్ఠిరేణ సంజయంప్రతి ధృతరాష్ట్రాదీనాం కుశలాదిప్రశ్నః ॥ 2 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 5-23-0x(3422)(32398)
రాజ్ఞస్తు వచనం శ్రుత్వా ధృతరాష్ట్రస్య సంజయః।
ఉపప్లావ్యం యయౌ ద్రష్టుం పాండవానమితౌజసః ॥ 5-23-1(32399)
స తు రాజానమాసాద్య కుంతీపుత్రం యుధిష్ఠిరం ।
అభివాద్య తతః పూర్వం సూతపుత్రోఽభ్యభాషత ॥ 5-23-2(32400)
గవల్గణిః సంజయః సూతసూను-
రజాతశత్రుమవదత్ప్రతీతః।
దిష్ట్యా రాజంస్త్వామరోగం ప్రపశ్యే
సహాయవంతం చ మహేంద్రకల్పం ॥ 5-23-3(32401)
అనామయం పృచ్ఛతి త్వాంబికేయో
వృద్ధో రాజా ధృతరాష్ట్రో మనీషీ ।
కచ్చిద్భీమః కుశలీ పాండవాగ్ర్యో
ధనంజయస్తౌ చ మాద్రీతనూజౌ ॥ 5-23-4(32402)
కచ్చిత్కృష్ణా ద్రౌపదీ రాజపుత్రీ
సత్యవ్రతా వీరపత్నీ సుపుత్రా।
మనస్వినీ యత్ర చ వాంఛసి త్వ-
మిష్టాన్కామాన్భారత స్వస్తికామః ॥ 5-23-5(32403)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 5-23-6x(3423)
గావల్గణే సంజయ స్వాగతం తే
ప్రీతాత్మాఽహం త్వాఽభినందామి సూత।
అనామయం ప్రతిమానే తవాహం
సహానుజైః కుశలీ చాస్మి విద్వన్ ॥ 5-23-6(32404)
చిరాదిదం కుశలం భారతస్య
శ్రుత్వా రాజ్ఞః కురువృద్ధస్య సూత।
మన్యే సాక్షాద్దృష్టమహం నరేంద్రం
దృష్ట్వైవ త్వాం సంజయ ప్రీతియోగాత్ ॥ 5-23-7(32405)
పితామహో నః స్థవిరో మనస్వీ
మహాప్రాజ్ఞః సర్వధర్మోపపన్నః।
సకౌరవ్యః కుశలీ తాత భీష్మో
యథాపూర్వం వృత్తిరస్త్యస్య కచ్చిత్ ॥ 5-23-8(32406)
కచ్చిద్రాజా ధృతరాష్ట్రః సపుత్రో
వైచిత్రవీర్యః కుశలీ మహాత్మా।
మహారాజో బాహ్లికః ప్రాతిపేయః
కచ్చిద్విద్వాన్కుశలీ సూతపుత్ర ॥ 5-23-9(32407)
స సోమదత్తః కుశలీ తాత కచ్చి-
ద్భూరిశ్రవాః సత్యసంధః శలశ్చ।
ద్రోణః సపుత్రశ్చ కృపశ్చ విప్రో
మహేష్వాసాః కచ్చిదేతేఽప్యరోగాః ॥ 5-23-10(32408)
సర్వే కురుభ్యః స్పృహయంతి సంజయ
ధనుర్ధరా యే పృథివ్యాం ప్రధానాః ।
మహాప్రజ్ఞాః సర్వశాస్త్రావదాతా
ధనుర్భృతాం ముఖ్యతమాః పృథివ్యాం ॥ 5-23-11(32409)
కచ్చిన్మానం తాత లభంత ఏతే
ధనుర్భృతః కచిదేతేఽప్యరోగాః।
యేషాం రాష్ట్రే నివసతి దర్శనీయో
మహేష్వాసః శీలవాంద్రోణపుత్రః ॥ 5-23-12(32410)
వైశ్యాపుత్రః కుశలీ తాత కచ్చిత్
మహాప్రాజ్ఞో రాజపుత్రో యుయుత్సుః ।
కర్ణో మానీ కుశలీ తాత కచ్చిత్
సుయోధనో యస్య మందో విధేయః ॥ 5-23-13(32411)
స్త్రియో వృద్ధా భారతానాం జనన్యో
మహాదాస్యో దాసభార్యాశ్చ సూత।
వధ్వః పుత్రా భాగినేయా భగిన్యో
దౌహిత్రా వా కచ్చిదప్యవ్యలీకాః ॥ 5-23-14(32412)
కచ్చిద్రాజా బ్రాహ్మణానాం యథావత్
ప్రవర్తతే పూర్వవత్తాత వృత్తిం।
కచ్చిద్దాయాన్మామకాంధార్తరాష్ట్రో
ద్విజాతీనాం సంజయ నోపహంతి ॥ 5-23-15(32413)
కచ్చిద్రాజా ధృతరాష్ట్రః సపుత్ర
ఉపేక్షతే బ్రాహ్మణాతిక్రమాన్వై।
స్వర్గస్య కచ్చిన్న తథా వర్త్మభూతా-
ముపేక్షతే తేషు సదైవ వృత్తిం ॥ 5-23-16(32414)
ఏతంజ్యోతిశ్చోత్తమం జీవలోకే
శుక్లం ప్రజానాం విహితం విధాత్రా।
తే చేద్దోషం న నియచ్ఛంతి మందాః
కృత్స్నో నాశో భవితా కౌరవాణాం ॥ 5-23-17(32415)
కచ్చిద్రాజా ధృతరాష్ట్రః సపుత్రో
బుభూషతే వృత్తిమమాత్యవర్గే।
కచ్చిన్న భేదేన జిజీవిషంతి
ముహృద్రూపా దుర్హృదశ్చైకమత్యాత్ ॥ 5-23-18(32416)
కచ్చిన్న పాపం కథయంతి తాత
తే పాండవానాం కురవః సర్వ ఏవ।
ద్రోణః సపుత్రశ్చ కృపశ్చ వీరో
నాస్మాసు పాపాని వదంతి కచ్చిత్ ॥ 5-23-19(32417)
కచ్చిద్రాజ్యే ధృతరాష్ట్రం సపుత్రం
సమేత్యాహుః కురవః సర్వ ఏవ।
కచ్చిద్దృష్ట్వా దస్యుసంఘాన్సమేతా-
న్స్మరంతి పార్థస్య యుధాం ప్రణేతుః ॥ 5-23-20(32418)
మౌర్వీభుజాగ్రప్రహితాన్స్మ తాత
దోధూయమానేన ధనుర్ధరేణ।
గాండీవనున్నాంస్తనయిత్నుఘోషా-
నజిహ్మగాన్కచ్చిదనుస్మరంతి ॥ 5-23-21(32419)
న చాపశ్యం కంచిదహం పృథివ్యాం
యోధం సమం వాఽధికమర్జునేన।
యస్యైకషష్టిర్నిశితాస్తీక్ష్ణధారాః
సువాససః సమంతో హస్తవాపః ॥ 5-23-22(32420)
గదాపాణిర్భీమసేనస్తరస్వీ
ప్రవేపయంఛత్రుసంఘాననీకే।
నాగః ప్రభిన్న ఇవ నంఘలేషు
చంక్రంయతే కచ్చిదేనం స్మరంతి ॥ 5-23-23(32421)
మాద్రీపుత్రః సహదేవః కలింగాన్
సమాగతానజయద్దంతకూరే।
వామేనాస్యందక్షిణేనైవ యో వై
మహాబలం కచ్చిదేనం స్మరంతి ॥ 5-23-24(32422)
పురా జేతుం నకులః ప్రేషితోఽయం
శిబీంస్త్రిగర్తాన్సంజయ పశ్యతస్తే।
దిశం ప్రతీచీం వశమానయన్మే
మాద్రీసుతం కచ్చిదేనం స్మరంతి ॥ 5-23-25(32423)
పరాభవో ద్వైతవనే య ఆసీ-
ద్దుర్మన్వితే ఘోపయాత్రాగతానాం ।
యత్ర మందాంఛత్రువశం ప్రయాతా-
నమోచయద్భీమసేనో జయశ్చ ॥ 5-23-26(32424)
అహం పశ్చాదర్జునమభ్యరక్షం
మాద్రీపుత్రౌ భీమసేనోఽప్యరక్షత్।
గాండీవధన్వా శత్రుసంఘానుదస్య
స్వస్త్యాగమత్కచ్చిదేనం స్మరంతి ॥ 5-23-27(32425)
న కర్మణా సాధునైకేన నూనం
సుఖం శక్యం వై భవతీహ సంజయ ।
సర్వాత్మనా పరిజేతుం వయం చే-
న్న శక్నుమో ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రం ॥ ॥ 5-23-28(32426)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి సంజయయానపర్వణి త్రయోవింశోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-23-11 కురుభ్యః స్పృహయంతి కచ్చిదిత్యనుషంగః ॥
5-23-14 అవ్యలీకాః నిష్కపటాః ॥
5-23-15 వృత్తిం జీవికాం దాతుమితి శేషః ।
దాయాన్మద్దత్తాన్ గ్రామాదీన్ ॥
5-23-17 ఏతద్బ్రహ్మణానాం వృత్తః పాలనం జ్యోతిః పరలోకప్రకాశకం జీవలోకే ఇహ శుక్లం యశస్కరం ।
దోషం లోభం బ్రాహ్మణవృత్త్యుపఘాతేన న నియచ్ఛంతి ॥
5-23-18 బుభూపతే ప్రాపయితుమిచ్ఛతి ॥
5-23-21 మౌర్వ్యాః భుజః కౌటిల్యం తస్య అగ్రమివాగ్రం శరసంధానదేశః తతః ప్రహితాన్ ప్రేషితాన్ ॥
5-23-22 సువాససః సుషుంఘా। హస్తవాపో హస్తక్షేపః । ఏకషష్టిర్వాణా అస్య ఏతేన। ... .... ఇత్యర్థః ॥
5-23-23 నఙ్వలేషు సతృణేషు స్థలేషు ॥ 23 ॥
5-23-24 దంతకూరే సంప్రాగే ॥ 24 ॥
5-23-26 జయః అర్జునః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.